 Από τον Κώστα Χρηστίδη
Ένας-ένας φεύγουν, χωρίς αντίο, οι τελευταίοι των Μοϊκανών της παλιάς φρουράς του λαϊκού μας τραγουδιού. Πέθανε, την Κυριακή 22 Νοεμβρίου, ο γνωστός από τις επιτυχίες του στιχουργός Ηρακλής Παπασιδέρης. Είχε γεννηθεί στη Δαύλεια Βοιωτίας το 1929. Και εκεί κηδεύτηκε την επομένη της φυγής του. Τα τελευταία χρόνια τον βλέπαμε συνεχώς στο Παρκ του Πεδίου Άρεως, πάντοτε με την παρέα του, που απαρτιζόταν από παλιούς τραγουδιστές και μουσικούς. Δεν έλειψε ούτε μια βραδιά. Είχαμε την τύχη να τον γνωρίσουμε από κοντά και να μιλήσουμε μαζί του όταν μας τον σύστησε ο φίλος δημοσιογράφος Γιώργος Κοντογιάννης, που κατάγεται επίσης από τη Δαύλεια. Όσο κι αν φανεί περίεργο, ο Ηρακλής Παπασιδέρης ξεκίνησε με ελαφρά τραγούδια: Ο ήλιος εβασίλεψε, και Είναι αργά μεσάνυχτα, που τα είπε ο Τώνης Μαρούδας το 1960 και άρεσαν πολύ. Να σημειωθεί ότι το πρώτο ερμήνευσε σε παράλληλη εκτέλεση και η Καίτη Μπελίντα στην Odeon. Η μουσική ήταν του Γιάννη Διδίλη, συνεργάτη του Μίκη Θεοδωράκη, και βγήκαν σε δίσκο His master’s voice. Στη συνέχεια ο Παπασιδέρης στράφηκε στο λαϊκό τραγούδι και ηχογράφησε την περίοδο 1964-’66 σχεδόν αποκλειστικά για την Odeon. Συνεργάστηκε με πασίγνωστους λαϊκούς συνθέτες όπως ο Γιώργος Μητσάκης, ο Μπάμπης Μπακάλης, ο Νάκης Πετρίδης, ο Βασίλης Βασιλειάδης, σε τραγούδια που ερμήνευσαν ο Στέλιος Καζαντζίδης, η Μαρινέλλα, ο Πέτρος Αναγνωστάκης, ο Πρόδρομος Τσαουσάκης, η Καίτη Γκρέυ… Τίτλοι επιτυχιών του εκείνης της εποχής: Ο βιοπαλαιστής, Τα σφάλματα είναι για τους ανθρώπους, Τα πάντα είναι μάταια, Ποιος άγιος σ’ έφερε κοντά μου, Να σε λατρεύω δεν είναι αμαρτία. Ταυτόχρονα έκανε σουξέ και στη Music Box: Μια ζητιάνα, με τη Ρίτα Σακελλαρίου, και Τόσα καλά που σούκανα, με τον Στράτο Κύπριο, σε μουσική του μεγάλου δεξιοτέχνη μπουζουξή Στέλιου Μακρυδάκη. Επίσης είχε ένα σύντομο πέρασμα και από τη Lyra, όπου μεταξύ άλλων ο Γιώργος Ζαμπέτας μελοποίησε το Δεν Θα Χωρίσουμε Ποτέ, που ερμήνευσε η Καίτη Θεοχάρη. Το 1966 άρχισε η μόνιμη συνεργασία του με την Columbia. Είναι η χρυσή εποχή του στιχουργού, που κράτησε μέχρι το τέλος, ουσιαστικά, της εταιρείας, το 1975. Στα χρόνια της Columbia ο Παπασιδέρης συμπορεύτηκε με τον Θόδωρο Δερβενιώτη, τον Πάνο Πετσά, τον Γιώργο Μαλλίδη, τον Κώστα Παπαδόπουλο, τον Σταύρο Κάξο, τον Λεονάρδο Μπουρνέλη, τον Λάκη Καρνέζη, τον Αντώνη Ρεπάνη, τον Αντώνη Κατινάρη, τον Νίκο Καρανικόλα και τον Τάκη Σούκα, με αποτέλεσμα δημιουργίες που τραγούδησαν οι Σταμάτης Κόκκοτας, Βίκυ Μοσχολιού, Στράτος Διονυσίου, Μαίρη Μαράντη, Γιώτα Λύδια, Πόλυ Πάνου, Μιχάλης Μενιδιάτης, Χαρούλα Λαμπράκη, Λευτέρης Μυτιληναίος, Δήμητρα Γαλάνη. Ας θυμηθούμε κάποιες στιγμές εκείνης της περιόδου: Όσα λουλούδια μάδησα, Ποιος δρόμος, ποια χέρια, Η αρχή και το τέλος είσαι εσύ, Το πεπρωμένο, Θέλω να ζεις για ’μένα, Ο δάσκαλος, Δεν μπορώ ν’ αλλάξω την καρδιά μου, Ευγνωμοσύνη σού χρωστώ. Στην Columbia o Παπασιδέρης υπέγραψε έως και στίχους για δημοτικά τραγούδια, που ερμήνευσε η Φιλιώ Πυργάκη. Ενδεικτικό της αξίας και των δυνατοτήτων του στιχουργού είναι το γεγονός ότι η Columbia το 1975 εξέδωσε τιμητικά δύο μεγάλους δίσκους-πορτρέτα με δημιουργίες του: 24 Καράτια και 13 Επιτυχίες Του Ηρακλή Παπασιδέρη. Μετά το 1970 και την καθιέρωση των άλμπουμ μακράς διαρκείας τα τραγούδια του κυκλοφόρησαν σε δίσκους 33 στροφών. Ενδεικτικά σημειώνουμε: Το Χέρι Του Ήλιου (1971), με τη Δήμητρα Γαλάνη και τον Κωστή Χρήστου, Αγάπη Και Φιλότιμο (1973) και Ο Έρωτας Δεν Είναι Αμαρτία (1976), με την Πόλυ Πάνου, Όλα Για ’σένα (1978), με την Καίτη Γκρέυ, Έλα Κοντά Μου (1978), με τη Φωτεινή Μαυράκη, Χρηστάκης ’78, με τον Χρηστάκη, Αν Ήμουνα Δεσπότης (1979), με τον Παναγιώτη Μιχαλόπουλο. Σε πολλούς από αυτούς οι συνθέσεις είναι του Τάκη Σούκα. Μαζί γνώρισαν μεγάλες δόξες, κυρίως με τους δίσκους που υπέγραψαν για τον Κώστα Κόλλια Οι Καρδιές Που Αγαπάνε (1977) και φυσικά το Έρωτά Μου Αγιάτρευτε (1980), από όπου ξεπρόβαλαν -εκτός από το ομώνυμο- και άλλα μεγάλα σουξέ. Πάντα σε μουσική του Σούκα και στίχους του Παπασιδέρη εδραιώθηκε ο Δημήτρης Κοντολάζος με τα τραγούδια του άλμπουμ Μου Λείπεις Εσύ (1980). Μιλάμε για δίσκους που κυκλοφόρησαν από θεωρητικά μικρές εταιρείες και πούλησαν δεκάδες χιλιάδες αντίτυπα και εξακολουθούν να συγκινούν τους νεότερους ακροατές. Η συνεργασία του Παπασιδέρη με τον Σούκα περιλαμβάνει ακόμα ηχογραφήσεις που έγιναν για λογαριασμό των εταιρειών Βεντέττα, Sonata και Music Box. Στη Βεντέττα, του Στέλιου Πελαγίδη, η Πόλυ Πάνου τραγούδησε Αγάπη μου πού νάσαι, Χάθηκε το φιλότιμο, Άσε πια τις υποσχέσεις, Ήτανε μια σύμπτωση, και άλλα, ο Μανώλης Αγγελόπουλος Τα πλούτη δεν τα ζήλεψα, και η Αννούλα Βασιλείου το Κρίμα τα τόσα όνειρα. Στη Sonata ο Πάνος Γαβαλάς με τη Ρία Κούρτη είπαν το Υποψιάζομαι και το Μην υποκρίνεσαι, ενώ ο αξέχαστος Χρηστάκης έκανε επιτυχίες τα τραγούδια Σε είδα στον Λυκαβηττό και Ναζιάρα και τσαχπίνα. Στη συνέχεια ο Παπασιδέρης υπέγραψε στίχους για ικανούς λαϊκούς και δημοτικούς καλλιτέχνες σε εταιρείες που πλέον δεν είχαν τη δυνατότητα να επιβληθούν ευρέως στο δισκογραφικό προσκήνιο. Το 1984 στον μεγάλο δίσκο του Γιώργου Νταλάρα και της Γιώτας Λύδια Καλημέρα κυρία Λύδια, η σπουδαία ερμηνεύτρια επανεκτέλεσε το Ή εμένα ή την άλλη, των Σούκα και Παπασιδέρη, που είχε κάνει γκραν σουξέ το 1970 η Φωτεινή Μαυράκη. |